Zoek woorden in een raster: Naastliggers

  • >=5p, >15min, 8+jr, letters, spelling, taal, woorden

Hoe noem je een taalspel waarvan je niet weet hoe het heet? Aansluitwoordzoeker? Naastligger? Woordzoeker?Naastwoordzoeker? Woordie? Wie het weet wat het zeggen. Voorlopig noem ik het Naastliggers. In dit spel zoek je in een verzameling min of meer willekeurig in een raster geplaatst aantal letters naar woorden die je kunt maken door aan elkaar grenzende letters te combineren. 

Probeer dat maar eens uit te leggen zonder voorbeeld. Daar ontbreekt hier de ruimte (en het geduld) voor. Dus een voorbeeld. In het onderstaande 5*5 raster staan 25 willekeurig gekozen letters geplaatst. Welke bestaande woorden kan je maken met letters die in de juiste volgorde horizontaal, verticaal of diagonaal met elkaar verbonden zijn?

Purple 5x5 letter grid with rows ZAFRG / CIHSD / OGEOI / IELPA / DEALK
Purple 5x5 grid with green letters and colored arrows tracing routes between squares.

Die Goed Leg Pak Pel Kapel. Het zijn er vast heel veel.  
Des te langer het woord, des te meer lof verdiend de vinder.Als je dat wil kan je punten toekennen per gevonden woord. Dat kan je doen door ieder woord gelijkelijk te waarderen, of door de lengte van het woord mee te wegen. 
Het spel hoeft niet met alle geweld in een raster met 5*5 vierkantjes gespeeld te worden. Wat is er mis met 4*4 of 6*6 of 4*7? Niets. En zesvlakken kunnen ook, dan is het wat makkelijker te zien of letters elkaar raken.

Hexagonal grid with purple outlines and green handwritten letters in each hex cell, forming a letter puzzle layout.
Purple-outlined hex grid with green letters; a red path weaves through the tiles indicating a solution route.

De lol met meerdere deelnemers kan zijn dat je enkele spelers de beginletters mag laten invullen. Dat gaat het beste als ze de bedoeling van het spel nog niet kennen, want anders gaan ze waarschijnlijk de letters zo neerzetten dat ze er zelf woorden in zien. Als ze het spel al kennen kan je de deelnemers wel letters laten noemen, maar moet je als spelleider bepalen waar ze terecht komen. 

Goede raad is wellicht vaak duur, maar hier gratis en voor niks: gebruik bij voorkeur geen X, en al helemaal geen Q, er zijn te weinig woorden mee te maken. En leg niet teveel medeklinkers bij elkaar (zoals in het vierkante voorbeeld rechtsboven in de hoek). Afwisseling maakt het spel beter speelbaar.  

Als je verrassingen wilt voorkomen, of als spelleider wilt uitblinken, kan je minder toeval toelaten en een naastligger maken die je zelf goed hebt voorbereid, en waarvan je zeker weet welke woorden in ieder geval te vinden zijn (en welke niet).